Naturalne środki lecznicze

Naturalne środki lecznicze odnalazły swoje zastosowanie nie tylko w profilaktyce i leczeniu chorób ludzi, ale również i zwierząt, w tym pszczół. Do naturalnych produktów leczniczych, bez zawartości substancji chemicznych dla pszczół zalicza się rozmaite zioła i olejki eteryczne.

Olejki:

Rozmarynowy, Tymiankowy, Szałwiowy, Cytrynowy, Kminkowy, Żywokostowy, Mięty Pieprzowej. Olejki odnalazły swoje zastosowanie w zapobieganiu i leczeniu pszczół z warrozy, grzybicy czy choroby woreczkowej. Olejki eteryczne są również używane do uspokajanie pszczół, poddawania matek, zganiania ich z korpusów z miodni itp.

Olejek Cynamonowy 

Skutecznie zwalcza i zapobiega Zgnilcowi Amerykańskiemu i Europejskiemu (kiślicy) 

Olejek Tymiankowy

Ma właściwości bakteriobójcze, jest stosowany jako olejek na zwalczanie roztoczy a zwłaszcza warrozy (zawiera tymol). 


 Zioła

Kobylak (szczaw pospolity)

Jako zioło stosuje się do zakarmiania jesiennego i oprysku chorych rodzin do leczenia nosemozy i choroby majowej (biegunek).


Kora Dębu

Jej wywar stosowany jest do karmienia zimowego a także do wiosennego pobudzania czerwienia u matek, stosowany także przy nosemozie Ceranea. 


Wrotycz pospolity (ziele Matki Boskiej)

Zwalcza warrozę, przed zabiegiem dennicę należy wyścielić białą kartką posmarowaną olejem jadalnym. Wrotycz musi być wysuszony, do podkurzacza dodaje się i spala całe łodygi i kwiaty. Odymiać pszczoły normalnie w czasie zwykłego przeglądu bądź przez otwór wylotowy tak jak w przypadku mięty pieprzowej. (Można łączyć te zioła.)


Czosnek pospolity (Allium sativum)

Wykorzystujemy cebule (główki czosnku). Działanie: stymulacja rodzin pszczelich, zwiększenie odporności na choroby pszczół, profilaktyka nosemozy i grzybicy. Sposób użycia: 200 g czosnku zalać 0,5 litra spirytusu 70% lub wódki. Postawić w ciemnym miejscu na 14 dni. Od czasu do czasu wstrząsnąć. Po tym czasie przefiltrować i rozlać do butelek. W tym samym czasie sporządzić również roztwór spirytusowy propolisu w proporcji 20 g propolisu na 0,5 litra spirytusu 70% i odstawić na 14 dni, co jakiś czas wstrząsając. Następnie przefiltrować i zlać do butelek. Oba wyciągi mieszamy w równych ilościach i podajemy pszczołom w ilości 1 ml na 0,5 l syropu wiosną przez okres siedmiu dni. W celach profilaktycznych, pszczołom można również podawać sam wyciąg z czosnku lub propolisu. Powyższy wyciąg można również podawać do poidła słoikowego wczesną wiosną.


Skrzyp polny (Equisetum arvense)

Wykorzystujemy ziele skrzypu. Działanie: leczenie grzybicy pszczół i profilaktyka. Sposób użycia: 200 g świeżego skrzypu zalać 3 litrami wrzącej wody. Odstawić na 1 godzinę do naciągnięcia. 50 ml naparu dajemy do 1 litra syropu. Odwarem skrzypu można również karmić pszczoły przed zimą.


Huba drzewna

Dym z huby brzozowej jest bardzo aromatyczny. Istnieją opinie, że pomaga on zwalczać warrozę. Nie ma do końca pewności, tradycyjnie na dennicę ula powinna powędrować biała kartka z olejem. Hubę dodajemy do żarzącego się próchna w podkurzaczu. Nie wdychać dymu.


Mięta pieprzowa

 Stosuje się ją do leczenia rodzin pszczelich porażonych varrozą, odymiamy ziołami uzyskanymi z mięty pierzowej rumianku i eukaliptusa jako mieszanka, lub każdym indywidualnie. Wysuszone zioła spalamy w podkurzaczu i odymiamy przez otwór wylotowy odymianie przerywamy w chwili wydostawania się dymu z pod powałki czynność tą powtarzamy 4-krotnie co pięć dni. Olejek z wyciągu mięty pieprzowej, wykorzystujemy przy zwalczaniu choroby woreczkowej i grzybicy w rodzinach pszczelich. Olejek lub wyciąg z mięty pieprzowej dodajemy do syropu lub ciasta cukrowo-miodowego. W ilości 1 cm3 na jeden litr syropu lub 1 kg ciasta.


Żywokost

Jako zioło i olejek eteryczny, tak jak tymiankowy, cytrynowy, cynamonowy i kminkowy posiada właściwości bakteriobójcze i bakteriostatyczne wszystkie wspomniane olejki stosowanie są przy zwalczaniu chorób pszczelich jak: choroby grzybicze, nosemoza, zgnilec amerykański, choroba woreczkowa i warroza. Stosuje się do oprysku rzadkim syropem w stosunku 1 do 1 na każdy litr 1 cm3 lub do zakarmiania zimowego na każdy litr syropu 1 cm3. A także do odparowania na dennicy 1 cm3 co trzy dni. 


Bagno zwyczajne

Wykorzystujemy łodygi bez liści z pączkami kwiatowymi. Działanie: warrozobójcze. Z suszonych łodyg sporządzamy napar. 50 g ziela zalewamy 1 litrem wrzącej wody i odstawiamy do naciągnięcia na okres 2-3 godzin. Otrzymanym wyciągiem opryskujemy pszczoły na plastrach.

UWAGA Bagno zwyczajne jest rośliną częściowo chronioną w Polsce a zarazem trującą dla człowieka.


Aloes zwyczajny (Aloe barbadensis)

Wykorzystujemy sok ze świeżych liści. Zwiększa odporność pszczół i posiada właściwości antyseptyczne. Sok ze świeżych liści natychmiast po wyciśnięciu dodajemy do syropu cukrowego w ilości 5-10 ml na 1 litr syropu lub 0,5 kg ciasta miodowo-cukrowego.


Brzoza brodawkowata (Betula pendula)

Wykorzystujemy pączki brzozy zbierane wiosną przed rozwinięciem się liści. Liście zbieramy wiosną w czasie kwitnienia a sok z brzozy w czasie puszczania soków. Aktywizuje pracę robotnic i czerwienie matek. Wykazuje działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybiczne jako odżywka witaminowa. Z pączków brzozy sporządzamy odwar. 50 g suszonych, rozdrobnionych pączków zalewamy 1 litrem wody i powoli ogrzewamy na łaźni wodnej przez ok. 30 minut nie doprowadzając do wrzenia. Odstawiamy z ognia i pozostawiamy do ostygnięcia. Pszczołom podajemy 30-50 ml odwaru na 1 litr syropu cukrowego. Z liści sporządzamy napar 50 g liści zalewamy 1 litrem wrzątku i odstawiamy do naciągnięcia na 3-5 godzin. Pszczołom podajemy 100 ml na 1 litr syropu cukrowego. Świeży sok brzozowy podajemy w ilości 20-30 ml na 1 litr syropu lub 0,5 kg ciasta miodowo-cukrowego.


Dziurawiec zwyczajny (Hypericu perforatum)

Wykorzystujemy szczytowe partie ziela zbierane w czasie kwitnienia w lipcu i sierpniu. Działanie: Antyseptyczne, przeciwzapalne, wzmacniające. Wykazuje działanie rozkurczowe żołądkowe, przyśpiesza trawienie pyłku pszczelego, działa łagodząco na układ trawienny. Sporządzamy napar z suszonego ziela. 50 g suszu zalewamy 1 litrem wrzącej wody. Odstawiamy do naciągnięcia na 2-5 godzin. Podajemy 50-100 ml na 1 litr syropu.


Melisa lekarska (Melissa officinalis)

Wykorzystujemy pędy razem z kwiatami. Zbiór w czasie kwitnienia. Działanie: wzmacniające, antyseptyczne. Z suszu sporządzamy napar. 50 g suszu zalewamy 1 litrem wrzącej wody. Odstawiamy na 3-5 godzin do naciągnięcia. Podajemy w ilości 50-100 ml na 1 litr syropu. UWAGA Melisa lekarska powinna być uprawiana przez każdego pszczelarza w pobliżu pasieki. Pszczoły bardzo lubią zapach melisy i stąd od wielu lat jest używana przez pszczelarzy do nacierania rąk przed pracą w pasiece, do nacierania rojnic oraz uli, w których mamy osiedlić pszczoły.


Pokrzywa zwyczajna (Utrica dioica)

Wykorzystujemy górne części pędów razem z liśćmi. Zbiór wczesną wiosną do chwili kwitnienia i początku kwitnienia. Działanie: ogólnowzmacniające, antyseptyczne, dostarczające witamin, mikro- i makroelementów. Z suszu robimy napar. 20 g suszu zalewamy 1 litrem wrzątku, odstawiamy do naciągnięcia na czas 4-6 godzin. Pszczołom dajemy w ilości 100 ml naparu na 1 litr syropu. Można też dodawać świeży syrop z pokrzywy do syropu cukrowego w ilości 5-10 ml na litr lub 0,5 kg ciasta miodowo-cukrowego.


Bylica piołun (Artemisia absinthium)

Wykorzystujemy górne części pędów razem z kwiatami. Zbiór w okresie kwitnienia. Działanie: wzmacniające, odkażające, metaboliczne, dostarczające soli mineralnych i witamin.

 Jako wywar z ziół stosowany przy biegunkach i nosemozie wspomaga zwalczanie varrozy, stosuje się go do zakarmiania zimowego lub oprysk rzadkim syropem chorych rodzin.

Z suszu sporządzamy napar. 29 g rozdrobnionego surowca zalewamy 1 litrem wrzątku. Pszczołom podajemy w ilości 30-50 ml na litr syropu.


Środek Egipski

Substancja czynna: kwas cytrynowy, cytrusowe olejki eteryczne (postać: ciecz do zakraplania uliczek). Nowy lek, skuteczny w ok. 86%. Przebadany w Egipcie. Należy wymieszać ze sobą wyciśnięty sok z cytryny (limonki) i syrop cukrowy (1 kg/1litr) w stosunku 1:1. Dla przykładu 200g soku z 200g syropu. Należy polewać przygotowanym preparatem uliczki między ramkowe (5-10 ml na uliczkę).


Tatarak zwyczajny (Acorus calamus)

Wykorzystujemy kłącze tataraku, które zbieramy późną jesienią i suszymy. Działanie: aktywizuje pracę robotnic i czerwienie matki. Posiada właściwości antyseptyczne i wzmacniające. Jedną łyżkę stołową rozdrobnionego, suszonego kłącza tataraku zalewamy w termosie 2 szklankami wrzątku i zostawiamy do naciągnięcia na 24 godziny. Dajemy pszczołom wczesną wiosną po jednej łyżce stołowej na litr syropu.


Babka lancetowata (Plantago lanceolata)

Wykorzystujemy liście ze zbioru w czasie kwitnienia. Działanie: odtruwające i antyseptyczne. Sporządzamy napar. 50 g rozdrobnionego suszu zalewamy 1 litrem wrzącej wody. Pod przykryciem pozostawiamy do naciągnięcia przez okres 3-5 godzin. Pszczołom dajemy 100 ml na 1 litr syropu lub 0,5 kg ciasta miodowo-cukrowego. Można podawać również świeży sok z liści w ilości 5-10 ml na 1 litr syropu lub 0.5 kg ciasta miodowo-cukrowego.


Borówka czarna (Vacinium vitis idaea)

Wykorzystujemy liście borówki, które zbieramy wczesną wiosną po stopnieniu śniegu. Działanie: antyseptyczne, przeciwzapalne, przeciwbiegunkowe, odtruwające, odżywka witaminowa. Sporządzamy napar z suszonych, rozdrobnionych liści. 50 g suszu zalewamy 1 litrem wrzącej wody i zostawiamy na 4-5 godzin w termosie. Podajemy 50-100 ml naparu na 1 litr syropu cukrowego.


Chmiel zwyczajny (Humulus lupulus)

Wykorzystujemy szyszki prawie dojrzałe, które zbieramy jesienią. Działanie: odtruwające, antyseptyczne, pobudzające rozwój. Z suszonych, rozdrobnionych szyszek sporządzamy napar. 50 g suszu zalewamy 1 litrem wrzącej wody. Zaparzać najlepiej w termosie i odstawić na 5-6 godzin. Podajemy 50 ml naparu na 1 litr syropu.


Głóg jednoszyjkowy (Crataegus oxyacantha)

Wykorzystujemy owoce, które zbieramy jesienią w czasie dojrzewania. Działanie: Aktywizują pracę robotnic, czerwienie matek, zwiększają odporność na choroby, odżywka witaminowa. 50 g suszonych rozdrobnionych owoców zalewamy 1 litrem wrzącej wody, najlepiej w termosie. Pozostawiamy na 2-5 godzin do naciągnięcia. Podajemy rodzinom pszczelim w ilościach 50-100 ml na 1 litr syropu.


Koniczyna czerwona (Trifolium incarnatum)

Wykorzystuje się główki kwiatostanów i górne liście. Zbiór w okresie kwitnienia Działanie: wzmacniające, antyseptyczne, odtruwające. Z suszu robimy napar. 50 g suszu zalewamy 1 litrem wrzącej wody i pozostawiamy do naciągnięcia na 2-3 godziny. Pszczołom podajemy w ilości 50 ml na 1 litr syropu.


Krwawnik pospolity (Achillea millefolium)

Wykorzystujemy górne części roślin w okresie kwitnienia. Działanie: wzmacniające, pobudzające wiosenny rozwój rodzin, antyseptyczne. Z suszonych rozdrobnionych części roślin sporządzamy napar. 50 g suszu zalewamy 1 litrem wrzątku i pozostawiamy na 3-5 godzin do naciągnięcia. Pszczołom podajemy 50 ml naparu w 1 litrze syropu cukrowego.


Mniszek lekarski (Taraxacum officinale)

Wykorzystujemy kwiaty i młode liście zbierane w czasie kwitnienia oraz korzenie zbierane późną jesienią i wczesną wiosną. Działanie: wzmacniające i oczyszczające organizm pszczół. Z liści i kwiatów sporządzamy napar. 50 g suszu zalewamy 1 litrem wrzącej wody i pozostawiamy do naciągnięcia na 2 do 4 godzin. Z suszonego korzenia sporządzamy odwar. 50 g suszonego, rozdrobnionego korzenia zalewamy 1 litrem wody. Wolno podgrzewamy na łaźni wodnej przez 30 minut nie dopuszczając do wrzenia. Odstawiamy do ostudzenia. Pszczołom podajemy 50 ml naparu bądź odwaru do 1 litra syropu cukrowego.


Pięciornik kurze ziele (Potentilla erecta).

Wykorzystujemy kłącza zbierane późną jesienią, w październiku lub wiosną przed pojawieniem się liści. Działanie: stymulujące pracę pszczół i matki, odtruwające, antyseptyczne, przeciwgrzybiczne, przeciwbiegunkowe. Z wysuszonych i rozdrobnionych kłączy sporządzamy odwar. 20 g zalewamy 1 litrem wrzącej wody i podgrzewamy wolno na łaźni wodnej nie dopuszczając do wrzenia przez 30 minut. Odstawiamy do ostygnięcia. Podajemy 50 ml na 1 litr syropu.


Sosna zwyczajna (Pinus silvestris)

Wykorzystuje się pączki oraz świeże igliwie z młodych gałązek. Pączki zbieramy wczesną wiosną w okresie nabrzmiewania. Igliwie można zbierać w ciągu całego roku (zimą posiada najwięcej witamin). Działanie: wzmacniające, przyśpieszające wiosenny rozwój pszczół, uodparniające na choroby, wzbogacające w witaminy. Z pączków i igliwia sosny sporządzamy odwar.  20 g rozdrobnionego surowca zalewamy zimną wodą i podgrzewamy przez 30 minut nie dopuszczając do wrzenia. Odstawiamy do wystudzenia. Pszczołom podajemy 20-30 ml odwaru na 1 litr syropu cukrowego.


Dzika róża (Rosa canina)

Wykorzystujemy owoce. Zbiór w okresie dojrzewania – koniec września, październik. Działanie: stymulujące rozwój rodziny pszczelej, dostarczające witamin. 50 g wysuszonych i rozdrobnionych owoców zalewamy 1 litrem wrzątku i odstawiamy na 2-4 godziny do naciągnięcia, najlepiej w termosie. Pszczołom podajemy w ilości 30-50 ml na litr syropu cukrowego.


Cebula jadalna (Allium cepa)

1)    30 g rozdrobnionej cebuli zalać 0.5 litrem wrzącej wody w termosie. Odstawić na dwa dni. Wyciąg ten dodaje się do 3 litrów syropu. Podkarmiamy 4-krotnie co 6 dni w ilości 500 ml syropu na rodzinę pszczelą.  

2)   cebulę razem z łupinami zetrzeć na tarce. Jedną średniej wielkości cebulę dodajemy do 5 litrów ciepłego syropu, odczekujemy około 1 godziny i podajemy pszczołom do podkarmiaczek. 

3)    cebulę rozcieramy, zalewamy 1 litrem ciepłej wody, słodzimy i tym roztworem opryskujemy obustronnie pszczoły siedzące na plastrach a także plastry z czerwiem otwartym. Oprysk powtarzamy 3-4 razy co 4 dni.

Stosowanie ziół można uważać tylko za zabieg dodatkowy. Użycie środków chemicznych powinno nadal pozostawać główną metoda walki zwłaszcza z chorobami zwalczanymi z urzędu. Osobiście radziłbym traktować te receptury jako poboczne środki wspomagające, nie powinny one stanowić podstawy w leczeniu danej choroby. Przede wszystkim należy wykonać zabiegi techniczne, zastosować silniejsze, konkretne środki lecznicze o profilu chemicznym a dopiero potem wspomagająco wprowadzić podkarmianie bądź opryski z wykorzystaniem powyższych ziół i olejków.  Jak najbardziej polecam dodawanie wywarów ziół i użycie olejków przy podkarmianiu zimowym, oczyszcza się w ten sposób organizm pszczoły i wzmacnia bariery odpornościowe.

[/html]